კვლევა: სიცოცხლის ხანგრძლივობა იზრდება, თუმცა ადამიანები ბოლო წლებს დაავადებებთან ბრძოლაში ატარებენ

ჟურნალ The Lancet Public Health-ში გამოქვეყნებული ახალი კვლევის თანახმად, სიცოცხლის მაღალი ხანგრძლივობა კარგი ჯანმრთელობის გარანტიას ყოველთვის არ იძლევა. მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ სინგაპურის მცხოვრებლები, სიცოცხლის ხანგრძლივობის რეკორდული მაჩვენებლების მიუხედავად, თავიანთი სიცოცხლის ბოლო წლების მნიშვნელოვან ნაწილს დასუსტებულ მდგომარეობაში ატარებენ.

2023 წლის მონაცემების ანალიზმა, რომელიც 204 ქვეყანას მოიცავდა, აჩვენა, რომ საშუალო სინგაპურელს 85 წელზე მეტხანს შეუძლია იცოცხლოს. თუმცა, როგორც კვლევის ავტორი, სინგაპურის ეროვნული უნივერსიტეტის დოქტორი მარი ნგი აღნიშნავს, „სინგაპურის ხანგრძლივი სიცოცხლე ასახავს გააზრებულ გრძელვადიან პოლიტიკას და არა რომელიმე ცალკეულ მიზეზს“.

პარალელურად, მეცნიერებმა შეაფასეს ჯანმრთელი სიცოცხლის ხანგრძლივობა - პერიოდი, რომელსაც ადამიანი სერიოზული დაავადებების გარეშე ატარებს. აღმოჩნდა, რომ სინგაპურელებს შეუძლიათ 80 წლამდე იცოცხლონ, მაგრამ მათი სიცოცხლის ბოლო 11,2 წელი, სავარაუდოდ, ჯანმრთელობის პრობლემებით იქნება დამძიმებული. სიცოცხლის საერთო ხანგრძლივობასა და ჯანმრთელი სიცოცხლის ხანგრძლივობას შორის ამ სხვაობას მკვლევრებმა „ავადობის სხვაობა“ უწოდეს. ეს სხვაობა უფრო დიდი აღმოჩნდა, ვიდრე 1990-იან წლებში იყო.

გლობალური მასშტაბით, სიცოცხლის მოსალოდნელი ხანგრძლივობა 1990 წელს არსებული 64,6 წლიდან 2023 წელს 73,8 წლამდე გაიზარდა. თუმცა ჯანმრთელი სიცოცხლის ხანგრძლივობა ამ ზრდას ჩამორჩება: ახლა ზრდასრული ადამიანები შვიდი წლიდან დაახლოებით ერთ წელს ცუდ მდგომარეობაში ატარებენ.

აშშ აღმოჩნდა ქვეყანა, სადაც ადამიანები ყველაზე მეტ წელს ატარებენ ჯანმრთელობის ცუდ მდგომარეობაში - საშუალოდ 14 წელს. მას მოსდევს ავსტრალია (13,9 წელი), კანადა (13,7 წელი), ახალი ზელანდია (13,1 წელი), ნიდერლანდები და სან-მარინო (12,9-12,9 წელი), შვეიცარია და ლიბანი (12,8-12,8 წელი), ასევე დიდი ბრიტანეთი და პუერტო-რიკო (12,7-12,7 წელი). სიცოცხლის ხანგრძლივობასა და ჯანმრთელობას შორის სხვაობა გაიზარდა 204-დან 203 ქვეყანაში, ერთადერთი გამონაკლისი პალესტინა გახდა.

„მოსახლეობის უმრავლესობა ახლა ათწლეულს ან მეტს ჯანმრთელობის ცუდ მდგომარეობაში ატარებს“, - განმარტა დოქტორმა ნგმა. მისი თქმით, ეს ნიშნავს, რომ მეტი წელი იხარჯება ქრონიკული დაავადებების მართვაზე, როგორებიცაა წელის ტკივილი, სმენის დაქვეითება, ნევროლოგიური დარღვევები და დიაბეტი.

ბირმინგემის უნივერსიტეტის პროფესორმა საიმონ ჯონსმა ძვალ-კუნთოვანი სისტემის დარღვევებს უწოდა „ერთადერთი უდიდესი ფაქტორი, რომელიც ჯანმრთელი სიცოცხლის ხანგრძლივობის სხვაობას უწყობს ხელს“. დოქტორმა ნგმა ​საზოგადოებას მოუწოდა გადახედოს ხანგრძლივად სიცოცხლისადმი მიდგომას და დასვას კითხვა არა მხოლოდ იმის შესახებ, თუ რამდენ ხანს ვცოცხლობთ, არამედ იმის შესახებაც, თუ რამდენად კარგად ვცხოვრობთ ბოლო წლებში.